Рубрика: Աշխարհագրություն

Հայկական լեռնաշխարհ: Ընդհանուր բնութագիրը

Հարցեր և առաջադրանքներ

1.Ֆիզիկական քարտեզի վրա ցո՛ւյց տվեք Հայկական լեռնաշխարհը և նկարագրե՛ք նրա սահմանները:

mez-hayk

Հայկական լեռնաշխարհի արևմուտքը տարածվում է Փոքրիասիական բարձրավանդակը, իսկ հարավարևելյան հարևանությամբ Իրանական բարձրավանդակն է։ Նրա հյուսիսսում Կովկասյան Մեծ լեռնաշղթան է, հարավում` Միջագետքի դաշտավայրը, արեւելքում` Կուր -Արաքսյան դաշտավայրը, որը հարում է Կասպից ծովին, հյուսիս -արևմուտքում` Սև ծովը, իսկ հարավ-արևմուտքում` Միջերկրական ծովի ափամերձ լեռնաշղթաները:

2.Համեմատե՛ք տարբեր պատմական քարտեզներում պատկերված Հայաստան պետության սահմանները Հայկական լեռնաշխարհի բնականսահմանների հետ: Տարբեր մասերում, տարբեր ժամանակներում ձևավորված թագավորությունները: Օրինակ` Մեծ Հայքի, Բագրատնյաց և Կիլիկիայի թագավորությունները, ներկայիս Հայաստանի Հանրապետությունը: Իսկ Ֆիզիկական քարտեզներում Հարավարևմտյան Ասիայի բարձրավանդակների շարքում Հայաստան աշխարհը պատկերված է որպես կենտրոնական դիրք գրավող տարածք, որը կրում է Հայկական լեռնաշխարհ անվանումը:

3.Ո՞րն է «աշխարհագրական դիրք» հասկացության բովանդակությունը: Թվարկե՛ք և համեմատե՛ք դրա տարատեսակները:

Աշխարհրագրական դիրքի տարատեսակներից յուրաքանչյուր պետության համար առանձնահատուկ կարևորություն ունեն տնտեսաաշխարհագրական, քաղաքաաշխարհագրական։ Դրանք ենթակա են այնպիսի արագ փոփոխությունների, որոնք կարող են տեղի ունենալ ինչ պես տվյալ պետությունից անկախ պատճառներով արտաքին պատճառներ, այն պես էլ ուղղակիորեն պայմանավորված են նրա ներքին զարգացումներով ներքին պատճառներ:

4.Ո՞րն է պետության քաղաքաաշխարհագրական դիրքի եւ տնտեսա-աշխարհագրական դիրքի կարեւորությունը: Ինչպե՞ս կարող են դրանք լինելնպաստավոր եւ ոչ նպաստավոր:

 

5.Որո՞նք են Հայաստանի քաղաքաաշխարհագրական եւ տնտեսա-աշխարհագրական դիրքի փոփոխման պատճառները:

Քաղաքաաշխարհագրական դիրքի եւ տնտեսա-աշխարհագրական դիրքի արտաքին պատճառը դա տվյալ պետության շուրջ ձևավորվող աշխարհաքաղաքական և տարածաշրջանային իրադրությունը, անմիջական հարևանների քաղաքական կողմնորոշումները, նրանց հետ հարաբերությունների բարելավումը կամ վատացումը և միջազգային այլ զարգացումներ: Իսկ ներքին պատճառը դա պետության միջազգային կարգավիճակի, ներքին քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական իրադրության, քաղաքական կողմնորոշման, հարևանների հետ ունեցածհարաբերությունների և այլ բնույթիփոփոխությունները, որոնք կարող են ազդել աշխարհում կամ տարածաշրջանում նրա տեղի ու դերի վրա:

Реклама
Рубрика: Աշխարհագրություն

Կենտրոնական Ասիա

Դասի հղումը 

  1. Քարտեզի վրա նշել Կենտրոնական Ասիայի երկրները ու դրնաց ափերը ողողող ջրային ավազանները:

World_map_blank 1

  1. Որոնք են Կենտրոնկան Ասիայի երկրների զարգացման նախադրյալները:

Կենտրոնական Ասիայի զրգացման նախադրյալներն մակերևույթի բազմազանությունն է, ընդերքի հարուստ օգտակար հանածոները և թանկարժեք քարերը,  արևմտյան և հյուսիսային մասերում հարթավայրերն են, իսկ հարավային մասում ձգվում են բարձր լեռները, հարավային մասում է գտնվում նաև տարածաշրջանի ամենաբարձր գագաթը՝ Ղազախստանի տարածքում, հարուստ է նաև հանքային ռեսուրսներով։

  1. Ինչ դեր ունի Կենտրոնական Ասիան համաշխարհային տնտեսության մեջ:

Ուզբեկստանում է գտնվում աշխարհի ոսկու և արծաթի պաշարների 1/10 մասը, կան նաև ֆոսֆորի, ցինկի և կապարի պաշարներ, Կլիման բազմազանությունը, Ղազախստանի և Թուրքմենստանի տարածքում կան բնական գազի և նավթի հարուստ պաշարներ։

Рубрика: Աշխարհագրություն

Հարավարևելյան Ասիա

Դասի հղումը 

  • Քարտեզի վրա նշել Հարավարևելյան Ասիայի երկրները ու դրնաց ափերը ողողող ջրային ավազանները:

 

  • Որոնք են Հարավարևելյան Ասիայի երկրների զարգացման նախադրյալները:

Հարավարևելյան Ասիայի երկրների զարգացման նախադրյալներից է ընդարձակ ծովափնյա հարթավայրերը, բարձրաբերձ լեռները։ Հարթավայրային շրջանները ծածկված են ալյուվիալ, բերրի հողերո, եղանակի լավ պայմանների շնորհիվ հողագործները կարողանում են բարենպաստ պայմաններում խնամել հողերը, բերք աճեցնել։ Վառելանյութերը, ռեսուրսները։

  • Ինչ դեր ունի Հարավարևելյան Ասիան համաշխարհային տնտեսության մեջ:

Այստեղով են անցնում Հնդկական և Խաղաղ օվկիանոսների ավազանները և դրանցում գտնվող երկրները միացնող կարևոր ծովային ճանապարհները։ Այստեղ է գտնվում ամենախոշոր առևտրական երկիրը՝ Սինգապուրը։

Рубрика: Աշխարհագրություն

Արևելյան Ասիա

 

 Դասի հղումը

  • Ի՞նչ առանձնահատկություններ ունի Արևելյան Ասիա տարածաշրջանը:

Արևելյան Ասիան առանձնահոտւկ է նրանով, որ հանածոների հետախուզված պաշարներով աշխարհի առավել հարուստ տարածաշրջաններից է։ Տարածաշրջանի արևելյան մասում գետային ցանցը խիտ է, իսկ արևամտյանում նոսր։ Տարածաշրջանի բնակչությունը, բազմազգ է։ Տարածաշրջանին են պատկանում տասնյակ արտադրատեսակների գծով աշխարհում առաջին տեղերը։

  • Ի՞նչ դեր ունի Արևելյան Ասիան համաշխարհային տնտեսությունում:

Առանձնապես մեծ են քարածքի, նավթի, երկաթի, մանգանի, անագի, ալյումինի, կապարի, ցինիկի, ուրանի պաշարները։

  • Որո՞նք են Արևելյան Ասիայի երկրների տնտեսության մասնագիտացված ճյուղերը:

Տնտեսությամն մասնագիտացված ճյուղերն գյուղատնտեսությունը և արդյունաբերությունը։ Տարածաշրջանն աշխարհի առաջատարն է ածխի հանույթով, սև մետաղածուլությամբ, մեքենաշինության որոշ արտադրատեսակների, տեքստիլ արդյունաբերության, հացահատիկի, ոչխարների և խզերի գլխաքանակի, ձկնորսության և բազմաթիվ արտադրությունների գծով։

  • Քարտեզի վրա նշել Արևելյան Ասիայի երկրները և այդ երկրների ափերը ողողող ջրային ավազանները:
Рубрика: Աշխարհագրություն

Հարավ-արևմտյան Ասիա

Դասի հղումը

Այլ հղումներ 1 2

  • Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել հարավ-արևմտյան Ասիայի երկրները և այդ երկրների ափերը ողողող ջրային ավազանները:

 

  • Ինչպիսին է Հարավ-արևմտյան Ասիայի աշխարհագրական դիրքը

Հարավարևմտյան Ասիան գտնվում է Միջերկրական, Արաբական, Կարմիր, Սև և Կասպից ծովերի, Արենի, Օմանի և Պարսից ծովերի միջև։ Տարածաշրջանը ընդգրկում է Փոքրասիական, Արաբական թերակղզիները, Հայկական լեռնաշխարհը, Իրանական բարձրավանդակիը և Միջագետքի դաշտավայրը։

  • Որոնք են հարավ-արևմտյան Ասիայի տնտեսական զարգացման խոչընդոտներն ու խթանիչները

Տարածաշրջանում սոցյիալ_տնտեսական զարգացման բարձր մակարդակով առանձնանում է Իսրայելը։ Առաջատար են նավթ հանող երկրները։

  • Ինչով է պայմանավորված հարավ-արևմտյան Ասիայի մի շարք երկրներում տղամարդկանց մեծ թիվը

Տղամարդիկ այնտեղ ավելի շատ են, որովհետև այնտեղ ավելի շատ են տղամարդկանց աշխատանքներն և այդ պատճառով տղամարդիկ ավելի շատ են գալիս այնտեղ։

  • Ինչ դեր ունի հարավ-արևմտյան Ասիան ամողջ աշխարհում

Այնտեղ նավթի և գազյ պաշարներն շատ են այդ պատճառով նա կարողանում է ամբողջ աշխարհին սպասարկել նավթով և գազով։

Рубрика: Աշխարհագրություն

Ռուսաստան: Աշխարհագրական դիրքը, բնական պայմանները

Այլ հղումներ 1 2 3

1. Ի՞նչ դեր ունեն Ռուսաստանի բնական պայմաններն ու բնական ռեսուրսները երկրի զարգացման հարցում

 

2. Ուրվագծայի քարտեզի վրա նշել Ռուսաստանի հարևան պետությունները, ափերը ողողողջրային ավազանները:

World_map_blank.png

Рубрика: Աշխարհագրություն

Հարավային Եվրոպա

 

Դասի հղումը

 

 

1. Բնութագրեք Հարավային Եվրոպայի աշխարհագրական դիրը, ինչպե՞ս է այն փոխվել ժամանակի ընթացքում:

Քանի որ երկրների մեծ մասը գտնվում է Միջերկրական ավազների տակ, հաճախ հարաճախ այդ հատվածն անվանում է Միջերկրածովային Եվրոպա: Ժամանկի ընթացքում աշխարհագրական դիրքն փոխվել է, բայց միշտ էլ բարենպաստ է եղել տարածաշրջանի երկրների զարգացման համար, հատկապես հին ժամանակներում:

2. Որո՞նք են Հարավային Եվրոպայի երկրների տնտեսոությունների զարգացած ճյուղերը:

Ունի ցինկ, պղինձ, կապար, մարմար և այլ հանածոներով: Նաև շատ հարուստ է անօգտական հանածոներով, որը վնասակար է: Զարգացած է բուսաբուծությամբ այնտեղի կլիմայում շատ լավ է աճում ձիթապտուղը, խաղողը, թուզը, ցիտրուսները և այլն, նաև զբոսաշրջիկությամբ, որովհետև ունի ծովեր աղի և տաք ջրեր, գեղատեսիլ վայրեր, ճարտարապեկան և պատմամշակույթային հուշարձաններ:

3. Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել Հարավային Եվրոպայի երկրները:

Սերբիա, Սլովենիա, Մակեդոնիա, Բոսնիա, Մոնտենեգրո, Հերցեգովինա, Ֆրանսիա, Իսպանիա, Պորտուգալիա, Իտալիա, Մեծ Բրիտանիա, Մոնակո, Թուրքիա, Ալբանիա, Հունաստան, Հայաստան, Խորվաթիա: