Рубрика: Ֆիզիկա, Ֆիզիկա Տնային աշխատանք

Ֆիզիկա. Տնային աշխատանք

Թեման՝ Բյուրեղային մարմինների հալումն ու պնդացումը: Հալման տեսակարար ջերմունակություն:Գոլորշիացում և խտացում:Եռում:Եռման ջերմաստիճան:Շոգեգոյացման տեսակարար ջերմունակություն:

Դասարանում քննարկվող հարցեր.

1.Ինչ ագրեգատային վիճակներում կարող է լինել նյութը:

Նյութի չորս հիմնարար ագրեգատային վիճակներն դրանք հեղուկ, պինդ, պլազմային և գազային վիճակներն են։

2.Որոնք են ջրի ագրեգատային վիճակները:

Ջրի ագրեգատյին վիճակները դրան 3-ն են։ Պինդ, որի ժամանակ ջուրը դառնում է սառույց, հեղուկ, որը հենց ջուրն է և գազային, որը գոլորշին է։

3.Ինչով են բնորոշվում նյութի այս կամ այն ագրեգատային վիճակները:

Նյութի այս կամ այն ագրեգատային վիճակները լինում են ջերմային փոփոխումներից։

4.Ինչպիսի դիրքերում են մոլեկուլները գազերում,հեղուկներում և պինդ մարմիններում:

Գազերում մոլեկուլների փոխազդեցությունը թույլ է, իրարից անկանոն են և չեն փահպանում ձևը և ծավալը։ Հեղուկներում մոլեկուլներն նույնպես անկանոն են, դասավորված են լինում իրար քիփ և խիտ։ Իսկ պինդ մարմիններում մոլեկուլներն անկանոն չեն և պահում են իրենց ձևն և ծավալը։

5.Որ պրոցեսն է կոչվում հալում:

Պինդ, բյուրեղային վիճակից նյութի անցումը հեղուկ վիճակի կոչվում է  հալում։

6.Որ պրոցեսն է կոչվում պնդացում:

Հալման հակառակ երևույթը, երբ նյութը հեղուկ վիճակից անցնում է պինդ վիճակի, կոչվում է պնդացում:

7.Ինչ է հալման ջերմաստիճանը:

8.Ինչն են անվանում հալման տեսակարար ջերմություն:

1 կգ բյուրեղային նյութը նույն  ջերմաստիճանի հեղուկի վերածելու համար, կոչվում է հալման տեսակարար ջերմություն:

9.Ինչպես են հաշվում ջերմաքանակը,որն անհրաժեշտ է հալման ջերմաստիճանում բյուրեղային մարմինը հալելու համար:

Q=λm

10.Ինչ է շոգեգոյացումը,և ինչ ձևով է այն արտահայտվում

Նյութի անցումը հեղուկ վիճակից գազայինի կոչվում է շոգեգոյացում։

Օրինակ՝ Շոգեգոյացման օրինակ է ջրի գոլորշացումը, խտացման՝ ցողի առաջացումը:

11.Ինչ է գոլորշիացումը

Հեղուկի ազատ մակերևույթից շոգեացումը կոչվում է գոլորշիացում։

12Ինչու է հեղուկը գոլորշիանում բոլոր ջերմաստիճաններում

Քանի որ գոլորշացման ժամանակ հեղուկից դուրս են թռչում առավել արագաշարժ մոլեկուլները, ապա հեղուկի մեջ մնացած մոլեկուլների ներքին կինետիկ էներգիան աստիճանապբար սկսում է նվազել։ Դրա հետևանքով գոլորշացող ջերմաստիճանն իջնում է, հեղուկը սառչում։

13.Ինչից է կախված հեղուկի գոլորշիացման արագությունը

Հեղուկի գոլորշիացման արագությունը կախված է ջերմության փոփոխումից։

14.ինչ է խտացում

Նյութի անցումը գազային վիճակից հեղուկ վիճակի անվանում են խտացում։

15.Որ գոլորշին է կոչվում հագեցած

Հագեցած գոլորշին հեղուկի կամ պինդ մարմնի հետ թերմոդինամիկական հավասարակշռության մեջ գտնվող, քիմիական նույն բաղադրության գոլորշին է։

16.Որ պրոցեսն են անվանում եռում

Եռում անվանում են հեղուկի ամբողջ ծավալում շոգեգոյացման պրոցեսը։

17.Ինչն են անվանում հեղուկի եռման ջերմաստիճան

Այն ջերմաստիճանը, որի դեպքում հեղուկը եռում է, կոչվում է եռման ջերմաստիճան։ Եռման պրոցեսում հեղուկի ջերմաստիչանը չի փոփոխվում։

18.Ինչն են անվանում շոգեգոյացման տեսակարար ջերմություն

Այն ջերմաքանակը, որն անհրաժեշտ է 1կգ զանգվածով հեղուկը նույն ջերմաստիճանի գոլորշու փոխարկելու համար, կոչվում է շոգեյացման տեսակարար ջերմություն։

19.Որն է շոգեգոյացման տեսակարար ջերմությունմիավորը միավորների ՄՀ-ում

Շոգեգոյացման տեսակարար ջերմությունը նշանակում են r տառով և չափում են ջոուլը բաժանած կիլոգրամով (Ջ/կգ):

20.Ինչպես են հաշվում այն ջերմաքանակը,որն անհրաժեշտ է եռման ջերմաստիճանում հեղուկը գոլորշու փոխարկելու համար

Կամայական m զանգված ունեցող և եռման ջերմաստիճանում գտնվող հեղուկի գոլորշացման համար անհրաժեշտ ջերմաքանակը գտնելու համար պետք է այդ հեղուկի շոգեգոյացման տեսակարար ջերմությունը բազմապատկել նրա զանգվածով՝ Q=rm:

Սովորել Է. Ղազարյանի դասագրքից էջ149-ից մինչև էջ164-ը

Լրացուցիչ առաջադրանք.

ԼուծելԳ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս II  >>-ից էջ13-ից մինչև է19:

Տարբերակ 1

I․ Ջերմաքանակ անվանում են ներքին էներգիայի այն մասը, որը մարմինը ստանում կամ կորցնում է ջերմահաղորդման ժամանակ:

Պատ.՝ 3

II․ Մարմնի ներքին էներգիան չափվում է  Ջ, կՋ-ով:

Պատ.՝ 1

II․ Ցինկի տեսակարար ջերմունակությունը 380Ջ/կգC է: Դա նշանակում է, որ 1կգ զանգվածով ցինկը 1C տաքացնելու համար պահանջվում է 380Ջ էներգիա:

Պատ.՝ 3

IV․ Հաասար զանգվածներով ջրին, սպիրտինյ, կերոսինին և բուսական յուղին հաղորդվում են հավասար ջերմաքանակներ: Բուսական յուղի ջերմաստիճանը ավելի շատ կմեծանա:

Պատ.՝ 4

V․  Պատ.՝ 2. երկու

Տարբերակ 2

I․ Տեսակարար ջերմունակություն են անվանում ջերմության այն քանակը, որն անհրաժեշտ է նյութի 1 կիլոգրամի ջերմաստիճանը 1C-ով փոփոխելու համար:

Պատ.՝ 1

II․ Մարմինը տրված չափով տաքացնելու համար ջերմաքանակը կախված է նյութի տեսակից, նրա զանգվածից և ջերմաստիճանի փոփոխությունից:

Պատ.՝ 3

III․ Այդ նյութի տեսակարար ջերմունակություն է անվանվում այն ջերմաքանակը որն անհրաժեշտ է նյութի 1 կիլոգրամի ջերմաստիճանը 1C-ով փոփոխելու համար:

Պատ.՝ 1

IV․ Բաժակների մեջ լցվում են հավասար զանգվածներով և նույն ջերմաստիճանի ջուր, սպիրտ, կերոսին և բուսական յուղ: Հեղուկների մեջ գցվում է նույն զանգվածով և մինչև նույն ջերմաստիճանը տաքացրած ավազ: Ավազի ջերմաստիճանը բարձր է հեղուկների ջերմաստիճանից: Ջուրը կունենա ամենացածր ջերմաստիճանը:

Պատ.՝ 1

V․ Պատ.՝ 1․ մեկ

Տարբերակ 3

I․ Ջերմաքանակը ներքին էներգիայի այն մասն է, որը մարմինը ստանում կամ կորցնում է ջերմահաղորդման ժամանակ:շ

Պատ.՝ 2

II․ Ջերմաքանակը չափվում է Ջ, կՋ-ով:

Պատ.՝ 1

III․ Պղնձի տեսակարար ջերմունակությունը 380Ջ/կգC է: Դա նշանակում է, որ 1կգ զանգվածով պղինձը 1C տաքացնելու համար պահանջվում է 380Ջ էներգիա:

Պատ.՝ 3

IV․ Հավասար ջերմաստիճաններ ունեցող ջուրը, սպիրտը, կերոսինը և բուսական յուղը լցվում են մինչև միևնույն ջերմաստիճանը տաքացրած ալյումինե անոթների մեջ: Հեղուկների զանգվածնրը և անոթների զանգվածները հավասար են: Երբ ջերմափոխանակությունը դադարի, հեղուկներից բուսական յուղը կունենա ամենաբարձր ջերմաստիճանը:

Պատ.՝ 4

V․ Պատ.՝ 4․ չորս

Տարբերակ 4

I․ Ներքին էներգիան մարմինը կազմող մասնիկների կինետիկ և պոտենցիալ էներգիաների գումարն է:

Պատ.՝ 3

II․ Տեսակարար ջերմունակությունը չափվում է Ջ/կգC, կՋ/կգC-ով:

Պատ.՝ 3.

III. Արույրի տեսակարար ջերմունակությունը 380Ջ/կգC է: Դա նշանակում է, որ 1կգ զանգված ունեցող արույրը 1C-ով տաքացնելու համար պահանջվում է 380Ջ էներգիա:

Պատ.՝ 3

IV․ Հավասար զանգվածներով և նույն սկզբնական ջերմաստիճան ունեցող ջուրը, սպիրտը, կերոսինը և բուսական յուղը միաժամանակ սկսվում են տաքացվել սպիրտայրոցների վրա: Սպիրտայրոցները յուրաքանչյուր միավոր ժամանակում անջատում են միատեսակ ջերմաքանակներ: Նույն ժամանակամիջոցում բուսական յուղի ջերմաստիճանը ավելի շատ կբարձրանա:

Պատ.՝ 4

V․ Պատ.՝ 3․ երեք

Ջերմության քանակի հաշվում:

Տարբերակ 1

I. Պատ.՝ 2. 0,38Ջ

II. Պատ.՝ 3. 95Ջ

III. Պատ.՝ 5. 57 000Ջ

IV. Պատ.՝ 1. 2,1 կՋ

V. Պատ.՝ 5. 2,3 կՋ

VI. Պատ.՝ 3. 50C

Տարբերակ 2

I. Պատ.՝ 3. 380Ջ

II. Պատ.՝ 1. 1 900Ջ

III. Պատ.՝ 4. 1 330 000Ջ

IV. Պատ.՝ 4. 210կՋ

V. Պատ.՝ 3. 138կՋ

VI. Պատ.՝ 1. 10կգ

Տարբերակ 3

I. Պատ.՝ 3. 380Ջ

II. Պատ.՝ 5. 3 800Ջ

III. Պատ.՝ 2. 570կՋ

IV. Պատ.՝ 5. 42կՋ

V. Պատ.՝ 2. 19կՋ

VI. Պատ.՝ 4. 4C

Տարբերակ 4

I. Պատ.՝ 1. 1Ջ

II. Պատ.՝ 4. 38Ջ

III. Պատ.՝ 3. 2,7կՋ

IV. Պատ.՝ 3. 8,4կՋ

V. Պատ.՝ 1. 4,8կՋ

VI. Պատ.՝ 5. 1կգ

Լուծել.Վ.Ի Լուկաշիկի խնդրագրքից էջ108-ից 109էջերի խնդիրներ797-ից մինչև 815-ը:

797. m=15կգ

t1=15°

t2=750°

c=380Ջ/կգ

____________

Q-?

Q=mc(t2-t1)=15կգ380Ջ/կգ(750°-15°)=4189500Ջ

4189500:1000=4189,5կՋ

Պատ.՝ 4189,5կՋ

798.  m=250սմ3=0,25կգ

t1=14°

t2=100°

c=4200

____________

Q-?

Q=mc(t2-t1)=0,25*4200*65=90300Ջ

90300:1000=90,3կՋ

Պատ.՝ 90,3կՋ

799. m=0,35տ

t1=50°

t2=

c=880=0,88

__________

Q-?

Q=mc(t2-t1)=

800. m=32կգ

t1=15°

t2=1115°

c=540

_________

Q=?

Q=mc(t2-t1)=32*540*1100=19008000Ջ

1900080000:1000=19008կՋ

Պատ.՝ 19008կՋ

801. ա) m=60մ3*1000=60000կգ

t1=10

t2=20

c=1000

_____________

Q=?

Q=mc(t2-t1)=60000*1000*10=600000000Ջ

600000000Ջ:1000=600000կՋ

Պատ.՝ 600000կՋ

բ) m=60մ3*1000=60000կգ

t1=0

t2=20

c=1000

_______________

Q-?

Q=mc(t2-t1)=60000*1000*20=1200000000Ջ

12000000000Ջ:1000=1200000կՋ

Պատ.՝ 1200000կՋ

802.  m=1,5տ

t1=30

t2=20

c=880

___________

Q-?

Q=mc(t2-t1)=1,5*880*10=13200կՋ

Պատ.՝ 13200կՋ

803. m=200գ=0,2կգ

v=1,5լ

t1=20

t2=100

c1=4200

c2=920

____________

Q-?

Q1=mc2(t2-t1)=0,2*920*80=14720

Q2=vc(t2-t1)=1,5*4200*80=504000

Q=Q1+Q2=14720+504000=518720

518720:1000=518,72կՋ

Պատ.՝ 518,72կՋ

804. m=800գ=0,8կգ

v=5լ

t1=10

t2=100

c1=920

c2=42000

____________

Q-?

Q1=mc(t2-t1)=0,8*920*90=66240

Q2=vc(t2-tq)=5*4200*90=1890000

Q=Q1+Q2=1956240

1956240:1000=1956,24կՋ

Պատ.՝1956,24կՋ

805. m=65կգ

v=200լ

t1=4

t2=29

c1=460

c2=4200

________

Q-?

Q1=mc(t2-t1)=65*460*25=747500

Q2=vc(t2-t1)=200*4200*25=21000000

Q=Q1+Q2=21747500

21747500:1000=21747,5կՋ

Պատ.՝ 21747,5կՋ

806. m=5կգ

t1=70

t2=20

c=880

Աղյուս=300

_____________

Q-?

Q=mc(t2-t1)=5*880*50=220000

220000*300=66000000

66000000:1000=66000կՋ

Պատ.՝ 66000կՋ

807. m=1200

t1=25

t2=15

c=4200

________

Q-?

Q=mc(t2-t1)=1200*4200*10=50400000

50400000:1000=50400կՋ

Պատ.՝ 50400կՋ

808. m=0,2կգ

Q=10

c=100

______________

t=?

t=Q/mc=10/0,2*100=0,5

Պատ.՝ 0,5

Реклама
Рубрика: Ֆիզիկա, Ֆիզիկա Դասարանական աշխատանք, Լաբարատոր աշխատանքներ

Փորձեր կալիումի պերմանգանատով

Փորձերի համար անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր՝
Ամրակալան, փորձանոթ, պեաձև սրվակ, սրվակ, կայլումի պերմանգանատ, ջուր, սպիրտայրոց, լուցկի:
Փորձ 1.
Փորձի ընթացք`
Պեաձև անոթը ամրացրեցինք ամրակալի թաթիկին, նրա մեջ լցրեցինք ջուր, հետո գցեցինք մի քանի կալիումի պերմագանատի բյուրեղիկ: Վառեցինք սպիրտայրոցը, դրեցինք նրա մի անկյունում և նկատեցինք, որ տաք շերտը բարձրացավ վերև, գունավորված սառը շերտերը պտույտի ձևով իջան ներքև:
Եզրակացություն՝
Կոնվեկցիան իրականացվեց տաք և սառը շերտերի տեղափոխմամբ, քանի որ տաք ջուրն ավելի թեթև է, քան սառը, այդ պատճառով տաք շերտը մի սյունով բարձրացավ վերև գունավորված սառը շերտերը իջան ներքև, այդ շրջապտույտը շարունակվեց:

 

 

Փորձ 2.
Փորձի ընացք՝
Փորձանոթի մեջ լցրեցինք ջուր, հետո կալիումի պերմագանատի մի քանի բյուրեղներ, սպիրտայրոցը այրեցինք, դրեցինք ներքևում և շատ պարզ երևում էր, որ գունավորված տաք շերտը՝ քանի որ թեթև էր, լողալով բարձրացավ վերև, իսկ սառը շերտը իջավ ներքը:
Եզրակացություն՝
Կատարվեց կոնվեկցիա:
Փորձ 3.
Փորձի ընացք՝
Սրվակը ամրացրեցինք ամրակալանի թաթիկին, լցրեցինք ջուր, հետո կալիումի պերմագանատի մի քանի բյուրեղներ, սպիրտայրոցը այրեցինք, դրեցինք վերևի շերտի մոտ, և տաքացրեցինք վերևի մասից։ Նկատեցինք, որ կալիումի պերմագանատի բյուրեղները ներքև չիջան, վերևի շերտը տաքացավ, սկսեց եռալ, բայց ներքևի մասը ամբողջությամբ սառը վիճակում էր:
Եզրակացություն՝
Կոնվեկցիա չկատարվեց, քանի որ վերևի շերտը եռում էր, թեթև էր և չիջավ ներքև, քանի որ ներքևի շերտը սառն էր:
Рубрика: Ֆիզիկա, Լաբարատոր աշխատանքներ

Լաբորատոր աշխատանք

Թելավոր ճոճանակի տատանումների ուսումնասիրումը

Աշխատանքի նպատակը. պարզել թելավոր ճոճանակի տատանումների պարբերության և հաճախության կախումները թելի երկարությունից։

Անհրաժեշտ պարագաներ. անցքով կամ կեռիկով գնդիկ, թել, ամրակալն՝ կցորդիչով և թաթով, վայրկեչափ կամ վայրկենացույց սլաքով ժամացույց, չափերիզ։

Հաշվարկ․

l=25սմ
T=t/N=42։40=1,05վ
v=N/t=40:42=0,9Հց
Рубрика: Ֆիզիկա, Ֆիզիկա Տնային աշխատանք

Մարմնի իմպուլս, Ռեակտիվ շարժում

Սովորել Է. Ղազարյանի դասագրքից էջ34-ից մինչև  էջ41-ը

Կատարել Ղազարյանի դասագրքի էջ41-ի 7-րդ առաջադրանքը

խնդիրների լուծումներ՝

Է. Ղազարյանի դասագրքից՝ էջ.178-իցխնդիրներ30-ից մինչև 47,իսկ էջ179-ից խնդիրներ48,49,50,51

30. m=60տ

F=90կՆ

__________

a-?

a=F/m=90կՆ/60տ=90.000Ն/60.000կգ=1,5մ/վ2

 

31. F=6կՆ

a=2մ/վ2

__________

m-?

m=F/a=6կՆ/2մ/վ2=3տ

 

32. m=200կգ

a=0,2մ/վ2

______________

F-?

F=ma=200կգ0,2մ/վ2=40Ն

 

33. F=2Ն

a=8մ/վ2

_____________

m-?

m=F/a=2Ն/8մ/վ2=0,25կգ

 

34.

 

35.

m=m,   F=F,  a=a,  m=3m,  F=F

a-?

______

a=a/3

 

36.

37.

38.

m1=10կգ

a1=2մ/վ2

m2=5կգ

___________

a2-?

a2=m1a1/m2=10կգ2մ/վ2/5կգ=4մ/վ2

 

40.

F=40Ն

a=8մ/վ2

a2=0,15մ/վ2

___________
F2-?

F2=Fa2/a=40Ն0,15մ/վ2/8մ/վ2=7,5 Ն

 

41.

m=100կգ

a=1,2մ/վ2

F2=50Ն

____________

F-?

F=ma+F=100կգ1,2մ/վ2+50Ն=170Ն

 

42.

m=2տ

v=36կմ/ժ

t=40վ

___________

F-?

F=ma=mv/t=2տ36կմ/ժ/40վ=1800Ն

 

Рубрика: Ֆիզիկա, Ֆիզիկա Տնային աշխատանք

Ազատ անկում, Նյուտոնի երեք օրենքները

Սովորել Է. Ղազարյանի դասագրքից էջ.13-էջ20-ըև էջ23-ից էջ36-ը

Լրացուցիչ առաջադրանք

Լուծել հետևյալ խնդիրները`

1.Որոշել ժամացույցի վայրկենացույցի սլաքի ծայրի շարժման արագությունը,եթե սլաքի երկարությունը 10սմ է:

R=10սմ

T=1ր

1ր=60վ           v=?

v=2πR/T=2*3,14*0,1մ/60վ=0,010մ/վ

2.Շրջանագծով հավասարաչափ շարժվող մարմինը 10վ-ում կատարում է30 պտույտ:Որքան է այն շրջանագծի շարավիղը որով շաժվում է մարմինը,եթե նրա շաժման արագությունը 4,8մ/վ է:

t=10վ

N=30

v=4,8մ/վ           R=?

R=v/2πn=vt/2πN=4,8*10/2*3,14*30մ=0,25մ

3.Ինչոր  համազոր ուժի ազդեցությամբ 100կգ զանգվածով մարմինը շարժվում է  0,3մ/վ2 արագացմամբ: Ինչ արագացմամբ կշարժվի 120կգ զանվածով մարմինն այդ նույն ուժի ազդեցությամբ:

4.Ինչ հաստատուն ուժի ազդեցությամբ դադարի վիճակում գտնվող  0,3կգ զանգվածով մարմինը  5վում կանցնի 25մ ճանապարհ:

m=0,3կգ

a=5վ       F=?

F=ma=0,3կգ5վ=1,5Ն

5.Որքան ժամանակում 5000Ն համազոր ուժի ազդեցությամբ շարժվող  1տ զանգվածով մարմնի արագությունը կաճի   500մ/վից մինչև   2000մ/վ:

 

6.50Ն հաստատուն համազոր ուժի ազդեցությամբ շարժվող  100կգ զանգվածով մարմնի արագությունը 8վում աճեց մինչև 10մ/վ: Գտնել մարմնի արագությունը այդ ժամանակահատվածի սկզբում:

7.Դիտորդից ինչ հեռավորության վրա է հարվածում կայծակը, եթե ամպերի որոտը կայծակը նկատելուց 4վ հետո է հասնում դիտորդին: Ձայնի տարածման արագությունը` 330մ/վ է:

t=4վ

V=330մ/վ       S=?

S= Vt

S=330մ/վ4վ=1320մ